Czym różni się złoto z Dubaju od złota z Turcji?

Złoto z Dubaju i złoto z Turcji różnią się przede wszystkim cechą, a nie próbą. W obu krajach spotyka się biżuterię 22-karatową (próba 916), a w Dubaju także 21-karatową (875). Żadnej z nich nie ma na polskiej liście prób. Polskie Prawo probiercze uznaje cechę z Turcji, ale nie cechę z Dubaju, dlatego biżuterię z Emiratów zwykle trzeba zbadać w urzędzie probierczym, zanim będzie można ją legalnie sprzedać w Polsce.

Czym różni się złoto z Dubaju od złota z Turcji?

Oba kraje leżą poza Unią Europejską i nie są stronami konwencji wiedeńskiej o cechowaniu wyrobów z metali szlachetnych, a mimo to polska ustawa traktuje je inaczej. Najważniejsze różnice zestawia tabela.

Próby stosowane w Dubaju podaje Gulf News w artykule o kontrolach Dubai Central Laboratory. Tureckie próby 750 i 585 wynikają z przeliczenia karatów na części na tysiąc, a próbę 916 dla 22 ayar potwierdza mennica Darphane.

Jakie próby ma biżuteria z Dubaju?

Biżuteria z Dubaju ma zwykle wysokie próby. Według Gulf News sklepy sprzedają złoto 24K (999), 22K (916), 21K (875) i 18K (750), a każdy wyrób oferowany przez licencjonowanego sprzedawcę musi mieć cechę zatwierdzoną przez Dubai Central Laboratory, jednostkę podległą Dubai Municipality. Ten sam serwis wymienia też próbę 583 dla 14K.

Cechowanie i obrót metalami szlachetnymi w Emiratach reguluje ustawa federalna nr 11 z 2015 r., która weszła w życie 16 maja 2016 r. Inspektorzy laboratorium pobierają w sklepach próbki do badań. Sama cecha zawiera według Gulf News próbę, znak producenta i numer certyfikacji. Nie znaleźliśmy urzędowego opisu graficznego tej cechy, dlatego nie podajemy jej wyglądu.

Jakie próby ma złoto z Turcji?

W Turcji próbę 22 ayar, czyli 916, mają złote monety Cumhuriyet bite przez państwową mennicę Darphane ve Damga Matbaası, która według własnych informacji jako jedyna może je produkować. Biżuterię spotyka się też w próbach 750 (18 ayar) i 585 (14 ayar).

Badaniem wyrobów z metali szlachetnych zajmuje się w Turcji dyrekcja analiz mennicy Darphane, a obok niej prywatne laboratoria probiercze (ayar evleri), działające na podstawie przepisów z 2022 r. Nie znaleźliśmy natomiast urzędowego opisu tureckiej cechy na biżuterii, który mówiłby, kto ją nakłada, czy jest obowiązkowa i jak wygląda. Z tego powodu sam napis „22 ayar” albo „916” na wyrobie nie przesądza, że wyrób ma turecką cechę w rozumieniu polskiej ustawy.

Czy polski urząd probierczy uzna próbę 916 albo 875?

Nie uzna ich za osobne próby. Art. 24 ust. 1 pkt 3 Prawa probierczego przewiduje dla złota tylko próby 0,999, 0,960, 0,750, 0,585, 0,500, 0,375 i 0,333. Wbrew temu, co piszą niektóre poradniki, prób 0,916 i 0,875 na tej liście nie ma.

Co dzieje się z takim wyrobem przy badaniu, rozstrzyga art. 13 ust. 1: „Jeżeli badanie wyrobu z metalu szlachetnego wykaże, że zawartość metalu szlachetnego jest wyższa od najniższej obowiązującej próby, lecz niezgodna z żadną z prób określonych w art. 24 ust. 1, wyrób ten oznacza się cechą probierczą odpowiadającą kolejnej, niższej obowiązującej próbie”. Dla złota 916 i 875 kolejną niższą próbą z listy jest 0,750, więc z brzmienia przepisu wynika, że wyrób otrzyma polską cechę 750. Ustawa nie dopuszcza przy tym tolerancji ujemnej (art. 24 ust. 3).

Oznaczenie 750 nie zmienia ilości złota w wyrobie, a urząd zwraca go razem z opisem próby stwierdzonej w badaniu (art. 13 ust. 3).

Czy cecha z Dubaju albo z Turcji wystarcza do sprzedaży w Polsce?

Turecka cecha może wystarczyć, a emiracka nie. Art. 4 pkt 1 lit. c Prawa probierczego dopuszcza do obrotu wyroby oznaczone „cechami probierczymi, na podstawie których dopuszczono wyroby z metali szlachetnych do obrotu w państwach członkowskich Unii Europejskiej, w państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronach umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub w Republice Turcji”. Zjednoczonych Emiratów Arabskich ten przepis nie wymienia.

Nie pomaga też konwencja wiedeńska, bo Emiraty nie są jej stroną. Według jej sekretariatu uznają cechę CCM u siebie tylko dobrowolnie, czyli przyjmują wyroby z tym znakiem, ale same go nie nadają. Jak działa ten znak, wyjaśnia wpis o tym, co oznacza cecha konwencyjna CCM.

Biżuteria z Dubaju bez polskiej cechy, CCM ani świadectwa badania nie spełnia więc warunków z art. 4. Kiedy trzeba ją zbadać i jak to zrobić, opisuje wpis o tym, czy złotą biżuterię z zagranicy można sprzedać w Polsce bez cechowania. Z wymogów art. 4 ustawa zwalnia m.in. wyroby, w których część ze stopu złota waży mniej niż 1 gram, oraz wyroby dawnego pochodzenia (art. 6 ust. 1).

Czym różnią się sztabki i monety z Dubaju i z Turcji?

Sztabek i części monet nie dotyczy art. 4, bo art. 6 ust. 1 Prawa probierczego wyłącza z niego monety, które są lub były prawnym środkiem płatniczym, monety kolekcjonerskie oraz surowce, półfabrykaty i złom. Różnice między krajami dotyczą tu standardów produkcji.

W Emiratach standard sztabek wyznaczał Dubai Good Delivery prowadzony przez DMCC, a według LBMA w listopadzie 2021 r. ogłoszono zastępujący go federalny standard UAE Good Delivery. Turcja w przepisach z 2023 r. wymaga, by standardowa sztabka zawierała co najmniej 995/1000 złota oraz nosiła znak rafinerii i oznaczenie próby.

Turecką specjalnością są monety Cumhuriyet. Mennica Darphane podaje ich masy w dwóch seriach: monetarnej (od 1,804 g dla ćwiartki do 36,080 g dla monety „5”) i ozdobnej (od 1,754 g do 35,080 g), wszystkie w próbie 916,6.

Co przy przywozie złota z Dubaju i z Turcji jest takie samo?

W obu przypadkach złoto przyjeżdża do Polski z państwa spoza Unii Europejskiej. Podróżny może przywieźć w bagażu osobistym towary bez opłat do łącznej wartości 300 euro w podróży lądowej i 430 euro w podróży lotniczej lub morskiej, o ile nie są przeznaczone na handel. Biżuteria warta więcej wymaga zgłoszenia celnego.

Stawki cła i VAT dla biżuterii, sztabek i monet oraz sposób liczenia podatku opisuje wpis o tym, ile wynosi cło i VAT przy przywozie złota spoza UE. Polskie i zagraniczne znaki na wyrobach objaśnia wpis o tym, jak czytać cechy probiercze na biżuterii.