Ile wynosi cło i VAT przy przywozie złota spoza UE?

Cło i VAT przy przywozie złota spoza UE to dwie osobne należności, ustalane według dwóch różnych aktów. Cło wynika ze Wspólnej Taryfy Celnej i zależy od kodu CN towaru: sztabki (7108) i monety (7118) mają stawkę 0%, złota biżuteria (7113) 2,5%. VAT importowy wynika z ustawy o VAT: złoto inwestycyjne jest z niego zwolnione na podstawie art. 122, a pozostałe podlega stawce 23%, liczonej od wartości celnej powiększonej o cło. Opis przedstawia stan prawny z chwili aktualizacji wpisu.

Co ustawa o VAT uznaje za import złota?

Import to przywóz towaru z państwa spoza Unii Europejskiej na jej terytorium. Ustawa o VAT definiuje go w art. 2 pkt 7:

„7) imporcie towarów - rozumie się przez to przywóz towarów z terytorium państwa trzeciego na terytorium Unii Europejskiej;”

Państwem trzecim jest każde państwo poza Unią, a nie tylko odległe kraje. Sztabka kupiona w Szwajcarii, moneta z Wielkiej Brytanii, ze Stanów Zjednoczonych albo z Hongkongu wjeżdża do Polski jako import w rozumieniu tego przepisu i podlega należnościom opisanym niżej.

Zakup od sprzedawcy z innego państwa Unii importem nie jest. Ustawa nazywa go wewnątrzwspólnotowym nabyciem towarów, a zasady jego rozliczania opisuje wpis Czy przy zakupie złota inwestycyjnego płaci się VAT?. Przy imporcie podatnikiem VAT jesteś ty jako odbiorca, nawet gdy zgłoszenie celne składa za ciebie kurier.

Ile wynosi cło na złoto przywożone spoza UE?

Dla sztabek i monet 0%, dla złotej biżuterii 2,5%. Takie stawki pokazywał ISZTAR4, oficjalna przeglądarka taryfowa Ministerstwa Finansów, w chwili aktualizacji wpisu:

• CN 7108 12 00 00, złoto w stanie surowym w postaciach innych niż proszek, czyli sztabki i złoto niewyrobione: 0%;
• CN 7118 90 00 00, monety pozostałe, w tym złote monety bulionowe: 0%;
• CN 7113 19 00 00, artykuły biżuteryjne z metalu szlachetnego innego niż srebro, czyli między innymi biżuteria ze złota: 2,5%.

Są to stawki erga omnes, czyli ogólne, stosowane wobec towaru z każdego kraju, bez preferencji związanych z pochodzeniem. Ich podstawą jest rozporządzenie Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej. Załącznik I do tego rozporządzenia, czyli Nomenklaturę scaloną ze stawkami, Komisja Europejska co roku zastępuje nowym rozporządzeniem wykonawczym; w chwili aktualizacji wpisu obowiązuje wersja z rozporządzenia (UE) 2025/1926. Aktualną stawkę dla konkretnego kodu pokazuje ISZTAR4 na dzień, który wpiszesz w zapytaniu.

Czy przy imporcie złota inwestycyjnego płaci się VAT?

Nie. Zwolnienie z art. 122 ust. 1 ustawy o VAT obejmuje wprost import, a nie tylko zakup w kraju:

„Art. 122. 1. Zwalnia się od podatku dostawę, wewnątrzwspólnotowe nabycie i import złota inwestycyjnego, w tym również złota inwestycyjnego reprezentowanego przez certyfikaty na złoto asygnowane lub nieasygnowane, lub złota, którym prowadzony jest obrót na rachunkach złota, oraz w szczególności pożyczki w złocie i operacje typu swap w złocie, z którymi wiąże się prawo własności lub roszczenie w odniesieniu do złota inwestycyjnego, a także transakcje dotyczące złota inwestycyjnego związane z kontraktami typu futures i forward, powodujące przeniesienie prawa własności lub roszczenia w odniesieniu do złota inwestycyjnego.”

Z brzmienia przepisu wynika, że kraj pochodzenia nie ma znaczenia: sztabka spełniająca definicję jest zwolniona z VAT zarówno przy zakupie w Niemczech, jak i przy przywozie ze Szwajcarii, z USA albo z Hongkongu.

Zwolnienie wymaga, żeby przywożone złoto mieściło się w definicji złota inwestycyjnego z art. 121 ust. 1. Są to sztabki lub płytki o próbie co najmniej 995 tysięcznych oraz złote monety, które spełniają łącznie cztery warunki:

• mają próbę co najmniej 900 tysięcznych;
• zostały wybite po roku 1800;
• są lub były obowiązującym środkiem płatniczym w kraju pochodzenia;
• są sprzedawane po cenie, która nie przekracza o więcej niż 80% wartości rynkowej złota zawartego w monecie.

Pełne brzmienie definicji, coroczny spis monet publikowany przez Unię i sposób liczenia limitu 80% opisuje wpis Czy przy zakupie złota inwestycyjnego płaci się VAT?.

Kiedy przy przywozie złota płaci się 23% VAT?

Wtedy, gdy przywożone złoto nie mieści się w definicji z art. 121. Dotyczy to biżuterii, sztabki o próbie niższej niż 995 tysięcznych oraz monety, która nie spełnia choćby jednego z czterech warunków, na przykład jest sprzedawana z premią wyższą niż 80% wartości kruszcu albo nigdy nie była środkiem płatniczym.

Takie złoto podlega stawce podstawowej. Art. 146ef ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT stanowi, że stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1, wynosi 23%, i nie odróżnia przy tym importu od sprzedaży w kraju. Kwotę, od której liczysz te 23%, wyznacza art. 30b, opisany dwie sekcje niżej.

Dla przedmiotów kolekcjonerskich ustawa przewiduje w art. 120 szczególną procedurę VAT-marża; to osobny mechanizm, którego ten wpis nie omawia.

Czy stawka cła zależy od tego, że złoto jest inwestycyjne?

Nie. Cło i VAT rozstrzyga się według dwóch niezależnych kryteriów: stawka celna zależy wyłącznie od klasyfikacji towaru w Nomenklaturze scalonej, a zwolnienie z VAT od definicji z art. 121 ustawy o VAT. Przy cle liczy się forma (sztabka, moneta czy wyrób jubilerski), przy VAT próba, premia i status monety.

Widać to na przykładzie dwóch sztabek: o próbie 999,9 i o próbie 900. Obie są złotem w stanie surowym z kodu CN 7108, więc mają cło 0%. Pierwsza spełnia art. 121 i jest zwolniona z VAT, druga nie osiąga progu 995 tysięcznych i podlega stawce 23%.

Z tego samego powodu przeglądarka ISZTAR4 nie rozstrzyga, czy zapłacisz VAT. Przy kodach 7108 i 7118 pokazuje ogólne stawki VAT przypisane do systemu kodów, a o zwolnieniu decyduje ustawa o VAT, nie klasyfikacja celna. Oba źródła czyta się razem: taryfę dla cła, ustawę dla VAT.

Jak liczy się VAT od importu złota, które nie jest inwestycyjne?

Od wartości celnej powiększonej o należne cło, a nie od ceny zapłaconej sprzedawcy. Tak stanowi art. 30b ust. 1 ustawy o VAT:

„Art. 30b. 1. Podstawą opodatkowania z tytułu importu towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Jeżeli przedmiotem importu są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym, podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy.”

Ust. 4 dolicza do tej kwoty „koszty prowizji, opakowania, transportu i ubezpieczenia - o ile nie zostały włączone do wartości celnej - ponoszone do pierwszego miejsca przeznaczenia na terytorium kraju”. Według ust. 6 do podstawy wchodzą też opłaty i inne należności, jeżeli organy celne mają obowiązek pobierać je z tytułu importu.

Mechanizm najłatwiej pokazać na liczbach umownych, które nie odpowiadają żadnej cenie rynkowej. Złota biżuteria o wartości celnej 10 000 zł ma cło 2,5%, czyli 250 zł. Podstawa VAT wynosi więc 10 250 zł, a 23% od tej kwoty to 2 357,50 zł. Razem z cłem płacisz 2 607,50 zł należności przywozowych, a każdy koszt transportu i ubezpieczenia nieujęty w wartości celnej podnosi tę podstawę. Sztabka inwestycyjna o tej samej wartości celnej ma cło 0 zł i VAT 0 zł.

Ile cła i VAT płaci się za sztabkę, monetę i biżuterię?

Tabela niżej zestawia obie należności. Stawki cła wynikają z kodu CN i ISZTAR4 w chwili aktualizacji wpisu, a zasady VAT z art. 121, 122 i 146ef ustawy o VAT.

Sztabki i monety inwestycyjne nie mają więc ani cła, ani VAT importowego, a realny koszt przywozu pojawia się dopiero przy biżuterii i innym złocie spoza definicji z art. 121.

Czy złoto przywiezione w bagażu podróżnego jest zwolnione z VAT?

Tak, do równowartości 300 euro, a w podróży lotniczej i morskiej do 430 euro, jeżeli przywóz ma charakter niehandlowy. Tak stanowi art. 56 ustawy o VAT:

„Art. 56. 1. Zwalnia się od podatku import towarów przywożonych w bagażu osobistym podróżnego przybywającego z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju, jeżeli ilość i rodzaj tych towarów wskazuje na przywóz o charakterze niehandlowym, a wartość tych towarów nie przekracza kwoty wyrażonej w złotych odpowiadającej równowartości 300 euro. 2. W przypadku podróżnych w transporcie lotniczym i morskim zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się do importu towarów, których wartość nie przekracza kwoty wyrażonej w złotych odpowiadającej równowartości 430 euro. 3. Do celów stosowania progów pieniężnych, o których mowa w ust. 1 i 2, nie można dzielić wartości jednego towaru.”

Ust. 3 wyklucza traktowanie progu jak kwoty wolnej: jedna sztabka, moneta lub kolia droższa niż 300 albo 430 euro jest opodatkowana w całości, a nie tylko w części ponad próg. Złota art. 56 przy tym ze zwolnienia nie wyłącza; osobne normy ilościowe przewiduje tylko dla alkoholu i wyrobów tytoniowych.

Dla złota inwestycyjnego próg z art. 56 nie ma praktycznego znaczenia, bo art. 122 nie uzależnia zwolnienia importu ani od wartości, ani od tego, kto przywozi. Ten wniosek wynika z samego brzmienia przepisu. Znaczenie ma natomiast przy złocie spoza definicji, na przykład przy biżuterii kupionej w podróży. Art. 56 dotyczy wyłącznie VAT, ale cło w bagażu podróżnego ma ten sam próg, bo art. 41 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 zwalnia z cła towary, które są zwolnione z VAT według przepisów wdrażających dyrektywę 2007/74/WE, czyli do 300 albo 430 euro.

Niezależnie od cła i VAT złoto o wartości od 10 000 euro, liczonej razem z przewożoną gotówką, podlega przy wjeździe do Unii deklaracji środków pieniężnych, którą opisuje wpis Czy przewożąc złoto przez granicę trzeba je zgłosić?.

Czy przesyłka ze złotem spoza UE ma próg zwolnienia z VAT?

Nie ma. Art. 51 ustawy o VAT, który zwalniał import towarów o niskiej wartości, został uchylony z dniem 1 lipca 2021 r., więc VAT importowy od przesyłki nie ma dolnego progu. Dla sztabki lub monety spełniającej art. 121 nie zmienia to nic, bo zwolnienie z art. 122 działa niezależnie od wartości; przy biżuterii 23% płacisz od każdej przesyłki, także najtańszej.

Cło ma własny próg: art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 zwalnia z cła przesyłki o wartości do 150 euro, a wyjątki z art. 24 (alkohol, perfumy i wody toaletowe, wyroby tytoniowe) złota nie obejmują. Dla sztabek i monet z kodów 7108 i 7118 ten próg nie ma znaczenia, bo ich stawka wynosi 0% niezależnie od wartości.

Zgłoszenia celnego przy przesyłce pocztowej lub kurierskiej zwykle nie składasz sam. Robi to przez platformę PUESC operator pocztowy, kurier albo działająca w ich imieniu agencja celna. Do przesyłek do 150 euro służy uproszczony komunikat dla obrotu pocztowego i kurierskiego, do przesyłek pocztowych od 150 do 1000 euro osobny komunikat, a powyżej 1000 euro zgłoszenie składa się na zasadach ogólnych w systemie AIS/IMPORT PLUS. Podatnikiem VAT importowego pozostajesz jednak ty jako odbiorca i to ty płacisz należności, zwykle kurierowi przy doręczeniu albo przed nim.

Źródła urzędowe, na których opiera się ten wpis, nie opisują, jakie dokumenty (na przykład faktura z próbą i formą złota) są potrzebne, aby zgłaszający zastosował przy odprawie zwolnienie z art. 122. Nie wynika z nich więc, że zwolnienie dla złota inwestycyjnego trafia do zgłoszenia automatycznie.