Kto płaci podatek od sprzedaży złota z majątku wspólnego małżonków?

Podatek od sprzedaży złota z majątku wspólnego płaci każdy z małżonków od swojej połowy przychodu, a nie tylko ten, który podpisał umowę. Obowiązek powstaje wyłącznie wtedy, gdy złoto zbyto przed upływem pół roku od końca miesiąca jego nabycia. W takim przypadku każdy z nich wykazuje połowę przychodu i kosztów w swoim zeznaniu PIT-36 i opodatkowuje ją według skali, chyba że małżonkowie rozliczają się wspólnie.

Kiedy sprzedaż złota z majątku wspólnego wymaga zapłaty PIT?

PIT trzeba zapłacić tylko wtedy, gdy złoto sprzedano przed upływem pół roku. Art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d ustawy o PIT uznaje za źródło przychodu odpłatne zbycie „innych rzeczy”, jeśli nastąpiło „przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie”.

Ministerstwo Finansów na stronie podatki.gov.pl stwierdza, że „odpłatne zbycie rzeczy po upływie pół roku nie jest opodatkowane podatkiem PIT” i wtedy sprzedaży nie wykazuje się w zeznaniu. Ta zasada jest taka sama dla małżonków i dla osób samotnych, a sposób liczenia terminu opisuje wpis o tym, jaki podatek zapłacisz przy sprzedaży złota.

Jak dzieli się przychód ze sprzedaży złota między małżonków?

Przychód i koszty dzieli się po połowie. Małżonkowie „podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów” (art. 6 ust. 1 ustawy o PIT), więc nie ma jednego podatnika dla całego majątku wspólnego.

Podział wynika z art. 8 ust. 1 ustawy o PIT. Przychody ze wspólnej własności określa się u każdego podatnika proporcjonalnie do udziału, a „w przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału (…) są równe”. Art. 8 ust. 2 pkt 1 stosuje tę samą zasadę do kosztów uzyskania przychodów i strat.

Przepis nie wymienia małżonków, ale organy podatkowe stosują zasadę podziału po połowie do majątku wspólnego. Dyrektor KIS w interpretacji z 25 kwietnia 2025 r. (0112-KDIL2-1.4011.108.2025.1.JK) uznał, że przychody i koszty z papierów wartościowych kupionych w trakcie małżeństwa za wspólne środki „powinny być rozliczone w połowie” przez każdego z małżonków. Taki podział jest też zgodny z art. 43 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego: „Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym”.

Dochodem każdego małżonka jest połowa różnicy między ceną sprzedaży a kosztem nabycia złota (art. 24 ust. 6 ustawy o PIT). Każdy wpisuje swoją część w części E zeznania PIT-36, w wierszu dotyczącym odpłatnego zbycia rzeczy z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d, i łączy ją z innymi dochodami opodatkowanymi według skali 12% i 32%.

Czy podatek płaci tylko małżonek, który sprzedał złoto?

Nie. Przy złocie z majątku wspólnego połowę przychodu wykazuje także małżonek, który nie brał udziału w sprzedaży. O podziale decyduje przynależność złota do majątku wspólnego, a nie to, kto je kupił, sprzedał albo czyje nazwisko jest na fakturze.

Art. 31 § 1 kro obejmuje wspólnością przedmioty nabyte w czasie jej trwania „przez oboje małżonków lub przez jednego z nich”. W cytowanej wyżej interpretacji rachunki maklerskie prowadzono tylko na męża, a mimo to KIS uznał, że przychody i koszty należy rozliczyć po połowie u obojga małżonków.

Interpretacja dotyczyła jednak papierów wartościowych, a nie złota. Nie znaleźliśmy interpretacji ani wyroku, które wprost odnoszą się do sprzedaży złota z majątku wspólnego, więc zastosowanie tej samej zasady do sztabek i monet wynika z brzmienia art. 8 ust. 1, a nie z rozstrzygnięcia w konkretnej sprawie.

Zgoda drugiego małżonka na sprzedaż to kwestia prawa cywilnego, a nie podatkowego. Opisuje ją wpis o tym, czy można sprzedać złoto z majątku wspólnego bez zgody małżonka.

Czy małżonkowie mogą rozliczyć sprzedaż złota wspólnie?

Tak. Serwis podatki.gov.pl stwierdza: „Uzyskiwanie przychodów z odpłatnego zbycia rzeczy nie pozbawia możliwości wspólnego rozliczenia z mężem lub żoną”.

Warunki wspólnego rozliczenia określa art. 6 ust. 2 ustawy o PIT: małżeństwo i wspólność majątkowa przez cały rok podatkowy albo od dnia ślubu do końca roku oraz wspólny wniosek wyrażony w zeznaniu. Podatek liczy się wtedy „w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków”.

Art. 6 ust. 8 wyłącza wspólne rozliczenie, gdy choćby jeden z małżonków stosuje podatek liniowy z art. 30c albo ryczałt. Dochód ze sprzedaży złota nie zmienia tych warunków, bo opodatkowuje się go według skali.

Od kiedy liczy się pół roku przy złocie z majątku wspólnego?

Półroczny termin liczy się od nabycia złota do majątku wspólnego, a nie od momentu, w którym jeden z małżonków stał się jego wyłącznym właścicielem. Ma to znaczenie po śmierci małżonka, gdy wdowa lub wdowiec sprzedaje złoto.

NSA w uchwale siedmiu sędziów z 15 maja 2017 r. (II FPS 2/17) przyjął dla nieruchomości, że datą nabycia przez współmałżonka-spadkobiercę „jest dzień nabycia (…) do majątku wspólnego małżonków”. Uzasadnienie opiera się na tym, że we wspólności ustawowej małżonkowie nie mają określonych udziałów.

Dyrektor KIS zastosował ten sam tok rozumowania do rzeczy ruchomej. W interpretacji z 24 marca 2025 r. (0115-KDIT3.4011.156.2025.1.AWO) uznał, że gdy wdowa po śmierci męża sprzedaje samochód kupiony w trakcie małżeństwa, przychód nie powstaje, bo od nabycia do majątku wspólnego minęło ponad pół roku.

Art. 10 ust. 5 i 6 ustawy o PIT, które regulują liczenie terminu po spadku i po ustaniu wspólności, dotyczą tylko nieruchomości i praw z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, a nie innych rzeczy. Kwestię podatku od spadków omawia wpis o tym, co dzieje się ze złotem po śmierci małżonka.

Co ze złotem z majątku osobistego jednego z małżonków?

Złoto z majątku osobistego nie jest wspólne, więc reguła podziału po połowie go nie obejmuje. Art. 33 kro zalicza do majątku osobistego między innymi przedmioty nabyte przed powstaniem wspólności oraz uzyskane „przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił”.

Art. 8 ust. 1 ustawy o PIT dotyczy przychodów ze wspólnej własności, więc przy złocie osobistym przychód ze sprzedaży przypada w całości małżonkowi, który jest jego właścicielem. To wniosek z brzmienia przepisów, niepoparty interpretacją KIS dotyczącą złota.

Jak wygląda rozliczenie na przykładzie?

Przykład pokazuje mechanizm i nie zastępuje porady podatkowej. Małżonkowie kupili do majątku wspólnego sztabki za 40 000 zł i sprzedali je przed upływem pół roku od końca miesiąca zakupu za 45 000 zł, bez dodatkowych kosztów.

Każdy z małżonków dolicza 2 500 zł do swoich dochodów opodatkowanych według skali. Skala z art. 27 ust. 1 ustawy o PIT to 12% minus kwota zmniejszająca podatek 3600 zł przy podstawie do 120 000 zł oraz 10 800 zł plus 32% nadwyżki ponad 120 000 zł. Ile podatku przypadnie na 2 500 zł, zależy więc od pozostałych dochodów każdego z małżonków. Przy wspólnym rozliczeniu podatek liczy się od połowy sumy dochodów obojga i mnoży przez dwa.