Ile jest warta złota moneta kolekcjonerska NBP przy odsprzedaży?

Złota moneta kolekcjonerska NBP jest przy odsprzedaży warta tyle, ile zapłaci za nią rynek, a nie tyle, ile kosztowała w NBP. Punktem odniesienia jest wartość zawartego w niej złota, do której kupujący może, ale nie musi, dopłacić premię kolekcjonerską. Sam NBP podaje, że niezależnie od nominału i ceny, za jaką je sprzedaje, monety kolekcjonerskie mają „wartość kolekcjonerską, którą określa rynek numizmatyczny”.

Od czego zależy cena złotej monety kolekcjonerskiej NBP przy odsprzedaży?

Cena odsprzedaży składa się z dwóch części: wartości złota i premii kolekcjonerskiej. Wartość złota wynika z masy, próby i bieżącej ceny kruszcu, więc da się ją policzyć. Premia zależy od popytu na daną emisję, jej nakładu, stanu monety i tego, czy ma komplet opakowania.

Nominał nie jest ceną rynkową. NBP pisze, że siłę nabywczą monet kolekcjonerskich „określa umieszczony na nich nominał”, ale dotyczy to monety jako pieniądza. Złota moneta 200 zł zawiera złoto warte wielokrotnie więcej niż 200 zł, więc płacenie nią w sklepie oznaczałoby stratę. Co oznacza status prawnego środka płatniczego, wyjaśnia wpis czy złota moneta z nominałem jest prawnym środkiem płatniczym.

Ceny emisyjnej nie da się traktować jak wartości monety. Uchwała Zarządu NBP o zasadach sprzedaży (§ 4 ust. 3) mówi, że cenę złotych monet kolekcjonerskich ustala się „z uwzględnieniem kosztów bezpośrednio i pośrednio związanych z ich produkcją i sprzedażą, kosztów ich przygotowania do sprzedaży (...) oraz marży NBP”. Kupujący płaci więc w NBP także za koszty emisji i marżę, których rynek wtórny nie musi mu oddać.

Czy NBP odkupuje swoje złote monety kolekcjonerskie?

Uchwała Zarządu NBP o zasadach sprzedaży wyrobów kolekcjonerskich nie przewiduje odkupu. Reguluje sprzedaż oraz zwrot monet kupionych w sklepie internetowym „w terminie 14 dni od dnia ich dostarczenia przesyłką kurierską lub odbioru w Oddziale Okręgowym NBP w Warszawie” (§ 8).

Po tym terminie zostaje rynek wtórny: monetę można oddać do skupu dealera, wystawić na aukcji numizmatycznej albo sprzedać innemu kolekcjonerowi. Formy sprzedaży złota, sposób wypłaty i dokumenty opisuje wpis gdzie sprzedać złoto inwestycyjne.

Jak policzyć wartość złota w monecie NBP?

Wartość kruszcu to masa monety pomnożona przez próbę i przez cenę grama czystego złota. Masę i próbę NBP podaje na karcie każdej emisji, a cenę grama publikuje w każdy dzień roboczy w swoich notowaniach.

W tabeli przyjęto cenę 1 g złota ogłoszoną przez NBP w dniu przygotowania tekstu. Cena kruszcu się zmienia, a razem z nią wartość monety, dlatego przed sprzedażą trzeba przeliczyć wartość od nowa.

Ile płaci skup za złotą monetę kolekcjonerską NBP?

W cennikach sprawdzonych przy pisaniu tekstu skup oferował za złote monety 200 zł NBP ok. 96% wartości zawartego w nich złota, a za Bielika od ok. 95 do ok. 101%. Dealerzy podają w cennikach kwoty minimalne, a ostateczną cenę ustalają po obejrzeniu monety.

Z przykładów widać, że cena emisyjna złotej monety 200 zł była o ok. 10% wyższa od wartości złota, a cena skupu o kilka procent niższa. Przy takich cenach sprzedający monetę 200 zł w skupie dostałby ok. 87% kwoty zapłaconej w NBP. Cennik dotyczy różnych roczników, więc przy konkretnej emisji wynik może być inny.

Premię ponad wartość złota dealerzy płacą tylko za emisje, na które jest popyt kolekcjonerów. Cenniki nie wskazują, o które chodzi, bo popyt się zmienia. Dla monet z najnowszych emisji, np. 500 zł z serii „Rezerwy złota NBP” sprzedawanej przez NBP za 20 000 zł (ok. 124% wartości złota), nie znaleźliśmy w cennikach ceny skupu. Taką monetę wycenia się indywidualnie.

Dealer kupuje taniej, niż sprzedaje, a różnicę między tymi cenami wyjaśnia tekst co to jest spread przy złocie i jak go policzyć.

Czym przy odsprzedaży różni się moneta kolekcjonerska od Bielika?

Złota moneta uncjowa Orzeł Bielik ma cenę wyliczaną od wartości kruszcu, a moneta kolekcjonerska nie. Uchwała NBP stanowi, że ceny monet uncjowych „są ustalane z uwzględnieniem wartości zawartego w nich kruszcu i narzutu” (§ 10 ust. 1). NBP aktualizuje je w każdy dzień roboczy na podstawie notowań złota w Londynie i kursu dolara.

Dla kupującego i sprzedającego oznacza to inny sposób wyceny:

Przy Bieliku sprzedający może z góry przewidzieć, ile dostanie, bo wycena podąża za ceną złota. Przy monecie kolekcjonerskiej wartość złota jest tylko punktem odniesienia, wokół którego płaci skup, a to, czy ktoś dopłaci więcej, zależy od popytu na konkretną emisję.

Ile kosztuje sprzedaż monety na aukcji numizmatycznej?

Na aukcji koszty ponoszą obie strony: kupujący płaci więcej, niż wynosi cena wylicytowana, a sprzedający dostaje mniej. Warszawskie Centrum Numizmatyczne w regulaminie aukcji online dolicza do wylicytowanej ceny „opłatę aukcyjną w wysokości 12% kwoty wylicytowanych pozycji”, a cenę wywoławczą ustala na 50-90% ceny szacunkowej. Antykwariat Numizmatyczny Niemczyk podaje, że prowizja sprzedającego „wraz ze wzrostem wartości i atrakcyjności waloru systematycznie maleje”.

Opłata kupującego ma znaczenie także dla sprzedającego. Kupujący zapłaci cenę wylicytowaną powiększoną o tę opłatę, a sprzedający dostanie cenę wylicytowaną pomniejszoną o prowizję. Aukcja daje szansę na premię kolekcjonerską, ale bez gwarancji, że cena przekroczy wartość złota.

Czy pudełko i certyfikat wpływają na cenę monety?

Tak, choć nie da się podać jednej stawki. NBP sprzedaje złote monety kolekcjonerskie w kapsułach, w kolekcjonerskim etui, „do którego dołączany jest certyfikat”. Jeden z cenników dealerów ma oddzielną pozycję dla złotych monet 200 zł „bez zielonych pudełek i bez certyfikatów NBP”.

Komplet liczy się przede wszystkim dla kolekcjonera, który płaci premię za stan i pochodzenie monety.

Czy przy odsprzedaży monety NBP płaci się podatek?

Osoba prywatna płaci podatek dochodowy, jeśli sprzedaje monetę przed upływem pół roku. Ustawa o PIT uznaje za źródło przychodu sprzedaż „innych rzeczy”, jeśli nastąpiła „przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie” i nie w ramach działalności gospodarczej (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d). Sprzedaż po tym terminie nie jest źródłem przychodu. Sposób liczenia dochodu i formularz opisuje wpis jaki podatek zapłacisz przy sprzedaży złota.

Prywatny właściciel nie rozlicza VAT, gdy sprzedaje monetę z własnej kolekcji. VAT dotyczy dealera, który sprzedaje monetę dalej, a sposób jego rozliczenia opisuje wpis czy moneta kolekcjonerska ze złota lub srebra ma VAT-marżę. Przy zakupie w NBP VAT jest już w cenie: uchwała stanowi, że cena złotych monet kolekcjonerskich „zawiera także należny podatek VAT”. Na kartach produktów w sklepie NBP cena brutto złotych monet jest równa cenie netto.