Jaką próbę ma srebro inwestycyjne?

Srebro inwestycyjne ma próbę 999 albo 999,9, zależnie od emitenta: Wiedeński Filharmonik i Britannia mają 999, a Kanadyjski Liść Klonowy i Australijski Kangur 999,9. Polskie Prawo probiercze wymienia pięć obowiązujących prób srebra, od 0,800 do 0,999, i nie zna wartości 999,9, a ustawa o VAT w ogóle nie definiuje srebra inwestycyjnego. Granica „inwestycyjne od 999 w górę” jest więc konwencją rynku, nie przepisem, i o próbie konkretnej sztabki lub monety decyduje jej producent.

Co oznacza próba srebra?

Próba srebra to udział czystego srebra w masie stopu, wyrażony w częściach tysięcznych. Prawo probiercze definiuje próbę jako „stosunek masy czystego metalu szlachetnego zawartego w stopie do masy stopu wyrażony w częściach tysięcznych” (art. 3 pkt 7 ustawy z 1 kwietnia 2011 r.) i ta sama definicja obejmuje srebro, złoto, platynę i pallad.

Próba 999 oznacza 999 części srebra na 1000 części stopu, czyli 99,9%; na wszystkie domieszki zostaje 1 część na tysiąc. Próba 999,9 to 99,99% srebra i 0,1 części domieszek, a więc dziesięć razy mniej.

Na produktach i w cennikach ta sama wartość pojawia się w kilku zapisach: „999”, „0,999”, „99,9%” albo opisowo „fine silver”, a dla wyższej próby „999,9”, „0,9999” i „99,99%”. Mechanizm zapisu jest wspólny dla wszystkich metali szlachetnych i opisuje go wpis o tym, co oznacza próba złota 999,9.

Próba nie mówi nic o masie wyrobu ani o ilości srebra w nim zawartej. Sztabka o masie 1000 g i próbie 999 zawiera 999 g czystego srebra, a moneta o masie 31,11 g i próbie 999,9 około 31,1 g.

Ile prób srebra obowiązuje w Polsce?

Pięć. Prawo probiercze ustala dla srebra próby 0,999, 0,925, 0,875, 0,830 i 0,800:

„Art. 24. 1. Ustala się następujące obowiązujące próby dla: (...) 4) srebra: a) 0,999, b) 0,925, c) 0,875, d) 0,830, e) 0,800.”

Lista jest krótsza niż dla złota, które ma w tym samym artykule siedem prób (art. 24 ust. 1 pkt 3), a najwyższa wartość dla obu metali jest identyczna: 0,999. Próby 0,9999 na ustawowej liście nie ma, ani dla srebra, ani dla złota.

Kolumny „srebro w 1000 g stopu” i „domieszki” to iloczyn próby i masy, nie dane z ustawy. Kolumna „w produktach bulionowych” opiera się na specyfikacjach emitentów monet oraz na cennikach srebra inwestycyjnego Tavex i Mennicy Skarbowej z 15 września 2026, w których każdy produkt miał próbę 999 albo 999,9; „nie” oznacza brak w tych dwóch cennikach, a nie zakaz prawny.

Jaką próbę mają srebrne monety bulionowe?

999 albo 999,9, zależnie od mennicy. Spośród czterech monet jednouncjowych, których specyfikacje potwierdzono u emitentów, dwie mają próbę 999 i dwie 999,9.

Obie próby są standardem rynkowym, a nie wyjątkiem. Materiał edukacyjny The Royal Mint ujmuje to jednym zdaniem: „For investment silver, bullion coins and bars are generally available as 999.9 or 999 fineness”.

Dwie znane monety nie mają wiersza w tabeli. Producent srebrnego Krugerranda opisuje jego próbę wyłącznie słowami „purity of greater than 99.9%”, bez liczby po przecinku, masy ani nominału. Specyfikacji American Silver Eagle nie udało się potwierdzić u emitenta, bo strona United States Mint nie była dostępna w dniu zbierania danych, 16 września 2026.

Czy próba 999,9 jest zgodna z polskim prawem probierczym?

Tak, mimo że nie ma jej na ustawowej liście. Monety bulionowe są wyłączone z obowiązku cechowania, więc noszą próbę nadaną przez emitenta, także wyższą niż 0,999.

Wyrób z metalu szlachetnego trafia do obrotu w Polsce, gdy jest oznaczony polską cechą probierczą, cechą uznawaną na mocy umów międzynarodowych albo cechą, na podstawie której dopuszczono go do obrotu w państwie Unii Europejskiej, państwie EFTA należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub w Turcji; drugą drogą jest świadectwo badania (art. 4). Cecha probiercza to według ustawy „prawnie chroniony znak urzędowy potwierdzający zawartość metalu szlachetnego w wyrobie” (art. 3 pkt 3).

Monet ten obowiązek nie dotyczy. Art. 6 ust. 1 pkt 7 wyłącza stosowanie art. 4 wobec „monet, które są albo były znakami pieniężnymi stanowiącymi prawny środek płatniczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo w innych państwach, oraz monet przeznaczonych na cele kolekcjonerskie oraz inne, których sprzedaż prowadzi Narodowy Bank Polski, chociażby stanowiły części składowe wyrobów z metali szlachetnych”.

Kanadyjski Liść Klonowy i Australijski Kangur mają nominał w walucie kraju emisji (5 CAD i 1 AUD), więc wchodzą w ten wyjątek i ich próba 999,9 nie musi mieścić się w liście z art. 24. Ten sam przepis obejmuje Wiedeńskiego Filharmonika i Britannię o próbie 999.

Jaką próbę mają sztabki srebra?

Sztabki hurtowe w standardzie LBMA Good Delivery mają próbę co najmniej 999,0, a sztabki detaliczne w cennikach z 15 września 2026 próbę 999 albo 999,9.

Standard LBMA dotyczy sztabek o masie od 900 do 1100 uncji trojańskich, czyli od około 28 do 34 kg. Minimalna próba dla srebra, 999,0, jest wyższa niż minimum 995,0 wymagane od sztabek złota w tym samym standardzie. Na sztabce muszą być numer seryjny, pieczęć rafinerii, próba z dokładnością do trzech lub czterech cyfr znaczących i data produkcji w formacie MMYY.

Sztabek detalicznych ten standard nie obejmuje. Liczba 999 lub 999,9 na sztabce 100 g czy 1 kg to próba nadana przez producenta, a w cennikach Tavex i Mennicy Skarbowej z 15 września 2026 wszystkie sztabki miały jedną z tych dwóch wartości. Pełne wymagania Good Delivery i listę akredytowanych rafinerii srebra opisuje wpis sztabki czy monety srebrne.

Czy srebro inwestycyjne ma zawsze niższą próbę niż złoto?

Nie. W srebrnych monetach bulionowych występują obie próby, 999 i 999,9, a w sztabkach hurtowych minimum LBMA dla srebra (999,0) jest wyższe niż dla złota (995,0).

Uproszczenie „złoto ma 999,9, a srebro 999” nie zgadza się z tabelą monet: Kanadyjski Liść Klonowy i Australijski Kangur ze srebra mają 999,9, a Wiedeński Filharmonik i Britannia 999. Próby złotych monet bulionowych, w tym niższe niż 999, zestawia wpis o próbie złota 999,9.

Powodów, dla których jedna mennica wybiera 999, a inna 999,9, ani emitenci, ani LBMA nie podają w swoich materiałach. Jedyne oficjalne stwierdzenie o obu próbach to zdanie The Royal Mint zacytowane wyżej, że srebro inwestycyjne jest „ogólnie dostępne” w obu wartościach.

Minimum LBMA nie jest częścią tej konwencji. Dotyczy wyłącznie sztabek hurtowych i ustala wartość najniższą dopuszczalną, a nie typową próbę produktu detalicznego.

Czy „srebro inwestycyjne” musi mieć próbę 999?

Żaden przepis tego nie wymaga, bo „srebro inwestycyjne” nie jest pojęciem prawnym. Ustawa o VAT definiuje wyłącznie złoto inwestycyjne, przez progi próby 995 dla sztabek i 900 dla monet (art. 121), a unijna dyrektywa 2006/112/WE, z której ta definicja pochodzi, w art. 344–356 nie wymienia srebra ani razu. Prawo probiercze też nie zna tego terminu: ustala próby i zasady cechowania, a nie klasyfikuje wyrobów jako inwestycyjne.

Granica przebiega więc w cennikach. U dwóch dealerów, Tavex i Mennica Skarbowa, w odczycie z 15 września 2026 każdy produkt w kategorii srebra inwestycyjnego miał próbę 999 albo 999,9, a żaden 925 ani niższą. To obserwacja z dwóch cenników z jednego dnia, nie reguła, którą można wyprowadzić z ustawy.

Brak definicji ma skutek podatkowy przy zakupie, który opisuje wpis o tym, czy od srebra inwestycyjnego płaci się VAT.