Rosja sprzedaje złoto z rezerw dziesiąty miesiąc z rzędu, to największa wyprzedaż od kryzysu z 1998 r.

Bank Rosji zmniejsza zasoby złota w rezerwach od grudnia 2025 r., czyli dziesiąty miesiąc z rzędu. Według danych banku, które podały Reuters i The Moscow Times, na 1 października 2026 r. miał 72,8 mln uncji trojańskich złota, najmniej od końca 2019 r. Od grudnia ubyło około 2 mln uncji, czyli ok. 62 ton. The Moscow Times, powołując się na statystyki Międzynarodowego Funduszu Walutowego, pisze, że szybciej Rosja wyprzedawała złoto tylko raz w najnowszej historii: w kryzysowym 1998 r. Gazeta łączy tę sprzedaż z deficytem budżetu i niższymi wpływami z ropy i gazu.

Ile złota sprzedał Bank Rosji?

Bank Rosji podaje zasoby złota w milionach uncji trojańskich, zaokrąglone do jednej dziesiątej. Tak wyglądały one na początek kolejnych miesięcy:

Źródło: dane Banku Rosji w zestawieniu Reutersa opublikowanym przez The Moscow Times.

Jedna uncja trojańska to 31,1035 g, więc 0,6 mln uncji to ok. 18,66 tony, a 0,7 mln - ok. 21,77 t. Stąd biorą się liczby, które pojawiają się w polskich mediach jako sprzedaż w III i II kwartale. Trzeba je jednak czytać z zastrzeżeniem: dane źródłowe są zaokrąglone do 0,1 mln uncji, czyli do ok. 3 ton, więc dokładność do setnych części tony jest pozorna. Bezpieczniej mówić o ok. 19 tonach w III kwartale i ok. 22 tonach w II kwartale.

Sam wrzesień to według danych banku spadek o 0,2 mln uncji, czyli ok. 6,2 tony. World Gold Council w zestawieniu za wrzesień podaje dla Rosji -6 t i wskazuje ją jako największego sprzedającego wśród banków centralnych w tym miesiącu. Zestawienie miesięczne opisaliśmy w tekście o tym, że banki centralne kupiły we wrześniu 61 ton złota.

Dlaczego liczby 62 t i 18,66 t się nie wykluczają?

Obie pochodzą z tych samych danych, ale dotyczą innych okresów. Około 62 ton to cała sprzedaż od grudnia 2025 r. do końca września 2026 r. (ze stanu 74,8 do 72,8 mln uncji). Około 18,66 tony to tylko III kwartał, czyli lipiec, sierpień i wrzesień.

World Gold Council podaje dla Rosji od początku 2026 r. sprzedaż netto 62 t i dziewięć miesięcy spadku z rzędu. To liczy się od stycznia, a The Moscow Times i Kitco liczą od grudnia, stąd dziewięć i dziesięć miesięcy. W zaokrąglonych danych banku stan na 1 grudnia i na 1 stycznia jest taki sam (74,8 mln uncji), więc grudniowa sprzedaż mieści się w granicach zaokrąglenia i oba ujęcia dają ok. 62 t.

Rosja nie jest przy tym największym sprzedającym w całym roku. Według WGC jest nim Turcja (82 t od początku roku, głównie w I kwartale).

Skąd porównanie z 1998 r.?

The Moscow Times, na podstawie statystyk MFW, podaje, że w 1998 r., w czasie niewypłacalności państwa i kryzysu walutowego, Rosja w ciągu trzech miesięcy sprzedała 3,8 mln uncji, czyli 118 ton. Część sztabek odkupiła potem, więc cały 1998 r. zamknął się spadkiem zasobów o 1,6 mln uncji (ok. 50 ton).

Dzisiejsza sprzedaż jest więc wolniejsza niż w najgorszych miesiącach 1998 r. Wyjątkowe jest to, że trwa tak długo: dziesięć miesięcy spadku z rzędu to według Kitco największe nieprzerwane zmniejszanie rezerw złota od kryzysu z 1998 r. Nie jest to natomiast największa sprzedaż kwartalna w tym roku: w danych banku spadek w II kwartale był nieco większy niż w III, choć różnica mieści się w granicach zaokrąglenia.

Dlaczego Rosja sprzedaje złoto?

The Moscow Times wiąże sprzedaż z budżetem państwa. Według gazety deficyt budżetu Rosji ma wynieść w tym roku 7,3 bln rubli, dwa razy więcej, niż pierwotnie planowano. Spadek dochodów z ropy i gazu w 2026 r. sprawił, że Ministerstwo Finansów sięga po aktywa Funduszu Dobrobytu Narodowego częściej, a transakcje Banku Rosji na złocie są odbiciem tych operacji. Gazeta dodaje, że bank może też sprzedawać złoto, gdy brakuje mu płynności w walutach.

Rosyjskie złoto nie trafia przy tym na rynek londyński, który jest dla niego zamknięty. Eksport przesunął się na wschód - opisaliśmy to w tekście o tym, jak rosyjskie złoto płynie do Chin przez Hongkong.

Kto w tym czasie kupuje złoto?

Banki centralne jako grupa kupują znacznie więcej, niż sprzedaje Rosja. Według raportu Gold Demand Trends World Gold Council w III kwartale 2026 r. banki centralne i inne instytucje oficjalne dokupiły netto 321 ton złota, o 42% więcej niż rok wcześniej. Wśród zgłoszonych zakupów najwięcej kupił Ludowy Bank Chin (63 t), a drugi był Narodowy Bank Polski (40 t).

NBP idzie w odwrotnym kierunku niż Bank Rosji. Według WGC kupił od początku roku 123 tony, najwięcej spośród banków centralnych. Bank podaje, że ma 673 tony złota, a zapowiada zwiększenie zasobów do 700 ton. Szczegóły opisaliśmy w tekście o tym, że NBP ma już 673 tony złota.

Rosja nie jest też jedynym bankiem, który zmienia kierunek. Kazachstan zapowiadał zmniejszenie udziału złota w rezerwach, choć powód był inny: złoto stanowiło tam już większość rezerw. Pisaliśmy o tym przy planie sprzedaży części złota z rezerw Kazachstanu.

Co to zmienia dla kogoś, kto kupuje albo trzyma złoto?

Bezpośrednio niewiele. W III kwartale Bank Rosji sprzedał ok. 19 ton, a banki centralne razem dokupiły w tym czasie ponad 300 ton. Rosja ma przy tym nadal 72,8 mln uncji złota, według przeliczenia Kitco 2264 tony, więc dotychczasowa sprzedaż to niewielka część jej zasobów.

Dla posiadacza sztabek czy monet w Polsce znaczenie ma przede wszystkim cena złota w złotych. Decyzje Banku Rosji nie zmieniają warunków kupna ani sprzedaży złota przez osoby prywatne w Polsce.

Czego ta sprzedaż nie znaczy?

Nie znaczy, że banki centralne odwracają się od złota. W III kwartale kupowały one więcej niż rok wcześniej, a Rosja jest jednym z nielicznych sprzedających.

Nie znaczy też, że Rosja pozbywa się złota, bo straciła do niego zaufanie. Według The Moscow Times powodem jest potrzeba finansowania budżetu, a nie ocena samego metalu.

Nie jest wreszcie wskazówką, czy to dobry moment na zakup albo sprzedaż złota. Opisujemy, co pokazują dane Banku Rosji i World Gold Council, a nie to, co stanie się z ceną.