Kazachstan zacznie sprzedawać złoto z rezerw, bo stanowi ono już 78% ich wartości

Narodowy Bank Kazachstanu zapowiedział, że do końca roku obniży udział złota w swoich rezerwach z około 78% do 75%. Połowa tej zmiany ma przyjść ze sprzedaży fizycznego metalu, a połowa ze sprzedaży opcji na złoto. Plan przedstawiła wiceprezes banku Alija Mołdabekowa w wywiadzie dla agencji Bloomberg, opublikowanym 12 października 2026 r. Według Bloomberga bank ma 386 ton złota, a sprzedaż wstrzymał w lutym ubiegłego roku. Od tego czasu tylko kupował i w pierwszych ośmiu miesiącach 2026 r. był według World Gold Council czwartym największym kupującym wśród banków centralnych. Teraz, jak powiedziała Mołdabekowa, jego zasoby „zaczynają przypominać portfel złożony z jednego aktywa”.

Co dokładnie zapowiedział bank?

Bank nie podał, ile ton zamierza sprzedać. Podał cel wyrażony udziałem w rezerwach i sposób dojścia do niego:

Ostatni punkt tabeli wynika z prostej arytmetyki. Udział złota w rezerwach to wartość złota podzielona przez wartość wszystkich rezerw. Gdy złoto tanieje, jego udział spada sam, nawet jeśli bank nie sprzeda ani grama. Dlatego Mołdabekowa zastrzegła, że przy cenie poniżej 4000 dolarów za uncję cel może zostać osiągnięty bez aktywnych transakcji. Bank chce dojść do 75% i dopiero wtedy ocenić sytuację, bez planowania dalszych kroków.

Liczby pochodzą z różnych źródeł i dotyczą różnych momentów: 386 ton podał Bloomberg przy wywiadzie z października, a 377 ton to miesięczne zestawienie WGC na koniec sierpnia, oparte na danych Międzynarodowego Funduszu Walutowego i banków centralnych. Bank we wrześniu mógł jeszcze dokupić metal, ale z dostępnych danych nie da się tej różnicy dokładnie rozliczyć. Dla wniosku nie ma to znaczenia: w obu ujęciach złoto to blisko 80% rezerw.

Skąd w Kazachstanie tak dużo złota w rezerwach?

Kazachstan jest według Bloomberga ósmym producentem złota na świecie, a bank centralny ma prawo odkupić do 100% złota wydobywanego w kraju. Przez lata skupował więc krajową produkcję. W sierpniu dokupił 7 ton, a od początku 2026 r. około 36 ton - pisaliśmy o tym przy okazji sierpniowych zakupów banków centralnych.

Do tego doszedł wzrost ceny. Dane wstępne banku na koniec sierpnia, podane przez agencję Interfax, dobrze pokazują ten układ:

Złoto stanowiło więc wtedy około 79% rezerw, a część walutowa malała. Przy takiej strukturze każda zmiana ceny złota mocno przestawia wartość całych rezerw. Mołdabekowa podkreśliła przy tym, że rezerwy walutowe banku muszą pozostać płynne.

Dlaczego bank sprzedaje teraz?

Mołdabekowa wskazała rentowności amerykańskich obligacji, które według niej są na poziomach „niewidzianych od dawna”. Rentowność 10-letnich obligacji USA doszła według Bloomberga tydzień przed wywiadem do najwyższego poziomu od 24 lat. „To sprawia, że dolar jest atrakcyjną opcją, a to zmniejsza atrakcyjność złota jako aktywa inwestycyjnego” - powiedziała wiceprezes.

Mechanizm jest ten sam, który od kilku tygodni ciąży cenie złota: złoto nie płaci odsetek, a obligacje płacą coraz więcej. Dla banku centralnego, który ma w złocie prawie 80% rezerw, oznacza to rezygnację z dochodu, jaki dawałyby te same pieniądze ulokowane w obligacjach. Jak rosnące rentowności przełożyły się na ceny metali we wrześniu, opisaliśmy w tekście o tym, jak złoto i srebro potaniały przy rosnących rentownościach obligacji USA.

Bank nie jest przy tym pesymistą co do samego złota. Mołdabekowa powiedziała, że przy utrzymującej się dużej niepewności bank spodziewa się lekkiego wzrostu ceny. Sprzedaż ma więc wyrównać strukturę rezerw, a nie wycofać bank z rynku złota.

Czy to zmienia obraz popytu banków centralnych?

Na razie niewiele. Kazachstan nie jest jedynym sprzedającym w tym roku: według Bloomberga część złota sprzedały wcześniej także Turcja i Rosja. Mimo to banki centralne jako grupa nadal kupują więcej, niż sprzedają. W sierpniu dokupiły netto 39 ton, a najwięcej Chiny, Uzbekistan i Polska.

Ważniejsza jest skala. Kazachski bank ma złota proporcjonalnie bardzo dużo, więc jego przypadek dobrze pokazuje, gdzie kończą się zakupy. Narodowy Bank Polski, który w tym roku kupuje najwięcej spośród banków centralnych, ma w złocie około 30% rezerw. Opisaliśmy to przy okazji blisko 673 ton złota w NBP. Na drugim biegunie jest Uzbekistan, który według WGC ma w złocie około 90% rezerw.

Co to zmienia dla kogoś, kto kupuje albo trzyma złoto?

Bezpośrednio niewiele. Sprzedaż rozłożona do końca roku, z połową zmiany przez opcje, a nie przez metal, to dla światowego rynku niewielka ilość złota. Banki centralne są jednak jednym z ważnych źródeł popytu, więc dla posiadacza złota liczy się kierunek, w jakim zmienia się ich zachowanie. Jak popyt banków centralnych wpisuje się w pozostałe czynniki, opisuje poradnik o tym, od czego zależy cena złota.

Czego ta decyzja nie znaczy?

Nie znaczy, że banki centralne odwracają się od złota. To decyzja jednego banku, który po latach skupu krajowej produkcji ma w złocie większość rezerw, i dotyczy kilku punktów procentowych udziału, a nie wyjścia z rynku. Nie znaczy też, że bank spodziewa się spadku ceny - jego wiceprezes mówi o oczekiwanym lekkim wzroście. Nie wiadomo wreszcie, ile ton faktycznie trafi na rynek. Zależy to od ceny złota w najbliższych miesiącach, a liczby sprzedanego metalu pokażą dopiero kolejne dane banku i zestawienia World Gold Council.