Krugerrand czy Liść Klonowy: czym różnią się monety bulionowe?

Krugerrand i Kanadyjski Liść Klonowy zawierają tyle samo czystego złota, jedną uncję trojańską, a różnią się emitentem, próbą stopu, zabezpieczeniami opisanymi przez mennicę i ceną zakupu u dealera. W cennikach z 15 września 2026 różnica między najtańszą a najdroższą monetą jednouncjową u jednego dealera sięgała 155 zł, a cena odkupu była dla pięciu porównywanych monet identyczna. Wybór monety jest więc wyborem premii przy zakupie, a nie wartości przy sprzedaży.

Czym różni się pięć najczęściej spotykanych monet bulionowych 1 oz?

Każda z nich zawiera 31,1034768 g czystego złota, czyli jedną uncję trojańską, a różni je emitent, kraj, nominał, próba stopu, opisane zabezpieczenia, dostępne wielkości i cena u dealera. Wszystkie pięć jest prawnym środkiem płatniczym w kraju emisji.

Do tabeli weszły wyłącznie dane ze stron emitentów odczytane 12 września 2026. Lata pierwszej emisji Britannii i Kangura krążą po serwisach branżowych, ale na sprawdzonych stronach The Royal Mint i The Perth Mint ich nie ma, więc nie podajemy ich jako faktu.

Krugerrand jako jedyny w tym zestawieniu nie ma nominału walutowego. Rand Refinery pisze o nim (tłumaczenie redakcji): „Krugerrand jest jedyną bulionową monetą będącą prawnym środkiem płatniczym, której nominał wyrażono w uncjach czystego złota”.

Porównanie dotyczy wyboru między monetami, a nie wyboru między monetą a sztabką, który opisuje wpis sztabka czy moneta bulionowa.

Jaką próbę ma Krugerrand, a jaką Liść Klonowy?

Krugerrand ma próbę 916,7, czyli 22 karaty, a Liść Klonowy 999,9. Pozostałe trzy monety z zestawienia też mają 999,9, przy czym Britannia otrzymała tę próbę dopiero po tym, jak The Royal Mint podniósł ją z 22 karatów.

Ostatnia kolumna jest identyczna w każdym wierszu. Próba zmienia masę monety na wadze, a nie ilość kruszcu w środku: Krugerrand waży około 33,93 g, bo poza uncją złota zawiera miedź. Liczba 33,93 g jest wynikiem podzielenia masy czystego złota przez próbę, a nie wartością publikowaną przez Rand Refinery; samo działanie i przelicznik karatów opisuje wpis co oznacza próba złota 999,9.

Rand Refinery podaje jeden praktyczny skutek domieszki miedzi: stop 22-karatowy jest twardszy i bardziej odporny na zarysowania niż miękkie złoto o wyższej próbie. Pozostali czterej emitenci nie publikują na sprawdzonych stronach porównywalnego opisu ani żadnej wartości liczbowej dla twardości swoich monet, więc z tej jednej wypowiedzi nie da się zbudować rankingu odporności pięciu monet.

Jakie zabezpieczenia opisują emitenci tych monet?

Trzech z pięciu emitentów opisuje na stronach produktowych nazwane rozwiązania utrudniające podrobienie monety: Royal Canadian Mint, The Royal Mint i The Perth Mint. Rand Refinery i Münze Österreich na stronach sprawdzonych 12 września 2026 takich rozwiązań nie opisują.

Brak opisu nie jest twierdzeniem o braku zabezpieczeń. Tabela mówi tylko tyle, że w materiałach Rand Refinery i Münze Österreich odczytanych 12 września 2026 nie ma opisu takich cech, a nie że monety ich nie mają.

Cechy wymienione przez mennicę to co innego niż sprawdzenie konkretnego egzemplarza, bo część z nich wymaga lupy albo urządzenia producenta. Metody weryfikacji po stronie kupującego opisuje wpis jak sprawdzić, czy złoto jest prawdziwe.

W jakich wielkościach bije się te monety?

Wszystkie pięć monet jest bitych w wersji jednouncjowej, a ułamki uncji różnią się między emitentami. Najszerszy zakres potwierdzony na stronach producentów mają Filharmonik (do 1/25 oz) i Liść Klonowy (do 1/20 oz).

Wiersz Britannii wymaga zastrzeżenia. Strona produktowa edycji 2026 pokazuje wyłącznie wariant jednouncjowy i na jej podstawie nie da się orzec, czy The Royal Mint prowadzi obecnie sprzedaż mniejszych wielkości tej monety.

Porównanie cen niżej obejmuje tylko monety 1 oz, bo tylko dla nich odczytano ceny u wszystkich dealerów.

Ile kosztowały te monety u polskich dealerów?

W cennikach z 15 września 2026 pięć monet jednouncjowych kosztowało u Tavexu 16 549–16 704 zł, a u Mennicy Skarbowej 16 449–16 604 zł. W obu cennikach najtańszy był Krugerrand.

Premia to nadwyżka ceny monety nad wartością zawartego w niej złota. Punktem odniesienia jest 16 190 zł za uncję trojańską, notowanie złota z 15 września 2026 z godz. 20:30–21:00, tuż przed odczytem cenników.

Rozpiętość między najtańszą a najdroższą monetą u jednego dealera wynosiła po 155 zł w Tavexie i w Mennicy Skarbowej, czyli mniej niż 1% ceny monety.

Trzeci sprawdzony cennik wygląda inaczej. Mennica Polska wyceniła Krugerranda na 17 645 zł, czyli o 1 196 zł więcej niż ta sama moneta w najtańszej ofercie zestawienia, co daje premię około 9,0%. Pozostałych czterech monet nie udało się znaleźć w tym sklepie przy odczycie z 12 września 2026, więc ich cen nie porównujemy.

Wszystkie powyższe liczby pochodzą z jednego dnia. Dealerzy zmieniają ceny razem z kursem złota i relacje między monetami mogą wyglądać inaczej przy kolejnym odczycie.

Czy cena odkupu zależy od tego, którą monetę wybierzesz?

Nie. U obu dealerów z jawnym cennikiem skupu wszystkie pięć monet było 15 września 2026 odkupywanych po jednej stawce, niezależnie od emitenta i próby.

Podstawą są dwie publiczne tabele skupu odczytane tego wieczoru: cennik Tavexu z informacją o czasie ostatniej aktualizacji oraz tabela skupu Mennicy Skarbowej ze znacznikiem czasu przy cenach. Obie podają stawkę osobno dla każdej monety, więc wspólna kwota jest tym, co dealer publikuje, a nie wnioskiem redakcji. Kontrolny odczyt obu tabel 16 września 2026 po południu dał ten sam układ: jedna wspólna stawka dla pięciu monet u każdego z dealerów i wyższa stawka dla Amerykańskiego Orła, przy innych kwotach niż dzień wcześniej.

• Tavex: 16 041 zł za monetę 1 oz, ta sama kwota dla Krugerranda, Liścia Klonowego, Filharmonika, Kangura i Britannii.
• Mennica Skarbowa: 15 755 zł gotówką i 16 077 zł przelewem, również jedna stawka dla wszystkich pięciu monet. Różnica 322 zł zależy od formy płatności, a nie od tego, którą monetę przynosisz.
• Mennica Polska: brak jawnej tabeli skupu, wycena indywidualna na podstawie kursu LBMA Gold Price AM z dnia zgłoszenia.

Wynika z tego konkretna konsekwencja dla kupującego. Nadpłata za droższą monetę, w tych cennikach do 155 zł na sztuce, nie wracała przy sprzedaży u tych samych dealerów, bo odkup był wyceniany jedną stawką. Kanały odsprzedaży i wymagane dokumenty opisuje wpis gdzie sprzedać złoto inwestycyjne.

Która z pięciu monet miała najniższy spread?

Krugerrand, u obu dealerów, i wynika to wprost z dwóch poprzednich sekcji: był najtańszy w zakupie przy takiej samej cenie odkupu co pozostałe cztery monety. Spread to różnica między ceną sprzedaży a ceną odkupu u tego samego dealera, odniesiona do ceny sprzedaży.

Dla Krugerranda w Tavexie działanie wygląda tak: 16 549 zł minus 16 041 zł daje 508 zł, czyli 3,07% ceny zakupu.

Różnica między Krugerrandem a pozostałymi monetami wynosiła 0,67–0,90 punktu procentowego w Tavexie i 0,63–0,91 punktu procentowego w Mennicy Skarbowej. Są to wyniki jednego odczytu cen, a nie stała cecha monety: gdy dealer zmieni relację cen sprzedaży albo rozbije wspólną stawkę odkupu, kolejność się zmieni. Jak liczyć spread na bieżących cenach i porównywać dealerów, opisuje wpis co to jest spread przy złocie i jak go policzyć.

Co różni te pięć monet, a co mają wspólne?

Monety różnią się emitentem, próbą stopu, zabezpieczeniami opisanymi przez mennicę, dostępnymi ułamkami uncji i ceną zakupu. Wspólne mają zawartość czystego złota oraz, w cennikach z 15 września 2026, stawkę odkupu u obu dealerów, którzy ją publikują.

• Co zmienia wybór dealera: w tych cennikach więcej niż wybór monety. Ta sama moneta kosztowała u trzech dealerów od 16 449 zł do 17 645 zł, czyli różnica sięgała 1 196 zł, podczas gdy między pięcioma monetami u jednego dealera nie przekraczała 155 zł.
• Co zmienia wybór monety: zestaw zabezpieczeń opisanych przez emitenta, dostępność mniejszych nominałów (od 1/10 oz u Krugerranda i Kangura po 1/25 oz u Filharmonika) oraz premię przy zakupie.
• Czego wybór monety nie zmieniał: ilości kruszcu, bo każda moneta 1 oz zawiera 31,1034768 g czystego złota, ani ceny odkupu u Tavexu i Mennicy Skarbowej w dniu odczytu.

Ta sama metoda działa na dowolnych aktualnych cennikach: policz premię od bieżącego kursu uncji, policz spread z pary cen sprzedaży i odkupu tego samego dealera, a przed zakupem sprawdź, czy dealer podaje osobną stawkę odkupu dla wybranej monety, czy jedną wspólną dla całej grupy.